Öğretmen, Rotasyonun Uygulanmasını Dilekçeyle Talep Edebilir Mi?

Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 28. maddesi, öğretmenlerin aynı eğitim kurumunda toplamda en fazla 12 yıl görev yapabileceğini düzenliyor. 12 yıllık süreyi dolduran öğretmenler bakımından da belirli usul ve esaslar çerçevesinde yer değiştirme, yani kamuoyundaki adıyla rotasyon sistemi öngörülüyor.

Peki, bu hüküm neden hâlâ tartışılıyor? Çünkü mevzuatta açıkça yer alan bir düzenlemenin uygulanması, sanki idarenin tercihine bağlıymış gibi bir görüntü ortaya çıkıyor. Oysa burada unutulmaması gereken çok temel bir hukuk ilkesi var: İdare, kendi çıkardığı düzenleyici işlemlerle bağlıdır. Bir yönetmelik yayımlanmış, yürürlüğe girmiş ve öğretmenlerin aynı eğitim kurumunda görev yapabilecekleri azami süre belirlenmişse artık mesele “rotasyon yapalım mı, yapmayalım mı?” meselesi olmaktan çıkmıştır. Mesele, yürürlükteki hukuk kuralının nasıl uygulanacağı meselesidir.

Öğretmenin istediği ayrıcalık değil, hukukun uygulanmasıdır

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 17. Maddesinde “Uygulamayı isteme hakkı” düzenlenmiştir. Görüldüğü gibi kanun, devlet memurlarına yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanmasını isteme hakkı tanımıştır. Dolayısıyla bir öğretmenin Millî Eğitim Bakanlığına veya ilgili idari makamlara; “Yürürlükte bulunan Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 28. maddesinin uygulanmasını ve bu madde kapsamında bulunan öğretmenler bakımından öngörülen rotasyon işlemlerinin gerçekleştirilmesini talep ediyorum” şeklinde dilekçe vermesi, hukuken son derece meşru bir başvurudur.

Burada öğretmenin istediği şey bir ayrıcalık değildir. Kendisine yeni bir hak verilmesini de istememektedir. İstediği şey çok daha basittir: Var olan hukuk kuralı uygulansın.

Rotasyon yalnızca 12 yılı dolduranı ilgilendirmiyor

Rotasyon, yalnızca 12 yılını dolduran öğretmenin görev yerinin değişmesi anlamına gelmiyor. Uzun yıllardır aynı okulda görev yapan öğretmenlerin başka kurumlara atanması, eğitim kurumlarında yeni kadro hareketliliği yaratacak; bu da diğer öğretmenlerin yer değiştirme imkânlarını doğrudan veya dolaylı biçimde etkileyecektir. Çünkü öğretmenler maalesef artık yer değiştiremiyor, il ve ilçe emri uygulamalarıyla binlerce norm fazlası atıl beklerken, kimi öğretmenler 20 yıl aynı okulda çalışırken gariban öğretmenlerimiz maalesef yer değiştiremiyor hatta talepte dahi bulunamıyor.

Bir kamu görevlisinin, mevzuatın uygulanmasından doğacak hukuki sonuçlardan yararlanmak istemesi, hukuk düzeninin tanıdığı bir hakkın kullanılmasından başka bir şey değildir.

Asıl soru MEB'e sorulmalıdır

Burada artık öğretmene; “Sen neden rotasyon istiyorsun?” diye sormak yerine, Millî Eğitim Bakanlığına şu soruyu sormak gerekiyor: Yönetmeliğin 28. maddesi neden uygulanmıyor?

Eğer bir düzenleme yanlışsa değiştirilir. Eğer hukuka aykırıysa kaldırılır veya yargı denetimine konu olur. Ama yürürlükte bırakılan bir yönetmelik hükmünün uygulanmaması, hukuk devleti açısından çok daha ciddi bir sorundur. Çünkü hukuk devletinde idareye düşen görev, hoşuna giden kuralları uygulamak değildir. Yürürlükte olan hukuku uygulamaktır. Kaldı ki; MEB bir anket düzenlemiş olsa öğretmenlerin çok büyük ezici çoğunluğunun rotasyonu istediğini görecektir ki MEB kendi çıkardığı yönetmeliğe uymalıdır.